Servo sürücü arızalarının en sık nedenleri

Servo sürücüler, üretim hattındaki en yoğun çalışan elektronik ünitelerdendir. Bir eksen dakikada onlarca kez hızlanıp yavaşlar; her hızlanmada sürücü motora yüksek akım verir, her yavaşlamada ise motordan geri dönen enerjiyi karşılamak zorunda kalır. Bu yüzden servo sürücü arızaları çoğu zaman "birdenbire" değil, uzun süredir biriken bir zorlanmanın sonucunda ortaya çıkar. Aşağıda atölyemizde en sık karşılaştığımız nedenleri ve sahada yapılabilecek ön kontrolleri derledik.

1. DC bara kondansatörlerinin yaşlanması

Sürücünün güç katında şebekeden doğrultulan gerilim, büyük elektrolitik kondansatörlerle depolanır. Bu kondansatörler sıcaklıkla doğru orantılı olarak yaşlanır; kapasiteleri düşer, iç dirençleri (ESR) artar. Sonuç olarak DC bara gerilimi dalgalanmaya başlar, sürücü düşük gerilim veya aşırı gerilim alarmı verir, IGBT modülü daha fazla zorlanır. Uzun yıllar çalışmış sürücülerde kondansatörlerin şişmiş olması veya elektrolit sızdırması sık görülen bir bulgudur.

2. Motor ve motor kablosu kaynaklı aşırı akım

Aşırı akım alarmının en sinsi nedeni sürücünün kendisi değil, bağlı olduğu motor ve kablodur. Hareketli kablo kanallarında yıllarca bükülen motor kablolarının izolasyonu zayıflar; yağ ve soğutma sıvısı motor sargısına ulaşır. Faz-faz veya faz-toprak arasında oluşan kaçak, sürücüde ani akım yükselmesine yol açar ve IGBT modülünü kısa sürede bozabilir. Bu nedenle onarılmış bir sürücüyü devreye almadan önce motor sargı izolasyonunun ve kablonun ölçülmesi çok önemlidir.

3. Frenleme ve geri kazanım sorunları

Eksen hızla yavaşladığında motor jeneratör gibi çalışır ve enerjiyi sürücüye geri gönderir. Bu enerji fren direncinde harcanamazsa DC bara gerilimi yükselir ve sürücü aşırı gerilim alarmı verir. Kopmuş veya değeri değişmiş fren direnci, arızalı fren transistörü ya da yanlış parametre ayarı bu alarmın başlıca nedenleridir. Aşırı gerilim alarmı sadece yavaşlama sırasında görülüyorsa ilk bakılacak yer frenleme devresidir.

4. Soğutma yetersizliği

Sürücü fanları zamanla toz ve yağ buharıyla kirlenir, yatakları aşınır ve devri düşer. Soğutucu kanatları arasındaki toz tabakası ısı transferini ciddi biçimde azaltır. Isınan güç katı hem aşırı sıcaklık alarmına hem de bileşenlerin hızla yaşlanmasına yol açar. Pano içi sıcaklığın yüksek olduğu, pano fanlarının çalışmadığı tesislerde sürücü ömrü belirgin şekilde kısalır.

5. Enkoder ve geri besleme hataları

Enkoder alarmları her zaman sürücü arızası anlamına gelmez. Enkoder kablosunun ekranlamasının bozulması, konnektördeki oksitlenme veya motor tarafındaki enkoderin arızası da aynı alarmı verir. Ancak sürücü üzerindeki enkoder arabirim devresi de aşırı gerilim veya hatalı bağlantı sonrası hasar görebilir. Farklı bir motor ve kabloyla deneme yapılabiliyorsa, arızanın kaynağını ayırmak için çok değerli bir bilgidir.

6. Kontrol kartı ve haberleşme arızaları

Sürücünün hiç açılmaması, ekranın boş kalması veya CNC ile haberleşmenin kesilmesi genellikle kontrol kartı tarafındaki besleme devresinden veya haberleşme arabiriminden kaynaklanır. Yardımcı besleme katındaki küçük kondansatörler ve anahtarlama elemanları da ana kondansatörler gibi yaşlanır.

Atölyeye göndermeden önce

• Alarm numarasını ve alarmın hangi durumda oluştuğunu (açılışta, hızlanmada, yavaşlamada, beklemede) not edin.
• Motor sargı izolasyonunu ve motor kablosunu ölçtürün.
• Sürücü parametrelerinin yedeğini alın.
• Sürücünün etiketinin ve fan bölgesinin fotoğrafını çekin.

Bu bilgiler arıza tespitini hızlandırır ve onarımın kalıcı olmasını sağlar. Servo sürücünüzde arıza varsa arıza bildirim formunu doldurabilir veya bizi arayabilirsiniz.